Niepokojącym trendem jest fakt, że po narkotyki sięgają coraz częściej

dzieci poniżej 13 roku życia.
Historia narkotyków sięga początków cywilizacji. Współczesna narkomania wiąże się ze zmianami obyczajowymi i kulturowymi w Ameryce i Europie w latach 50-tych i 60-tych.
Do Polski fala narkomania dotarła na przełomie lat 60-tych i 70-tych. Była to głównie rodzima produkcja oparta o słomę makową, jak też wdychaniu różnego rodzaju klejów.

Dopiero transformacja społeczno-polityczna rozpoczęta w 1989 roku oraz związane z nią stopniowe otwieranie granic i rynku na towary sprowadzane legalnie i nielegalnie –
w tym także narkotyki były główną przyczyną narkomanii w Polsce. Rozwój przestępczości międzynarodowej, w tym powstawanie zorganizowanych grup przestępczych oraz chęć łatwego zysku spowodowało wprowadzenie do sprzedaży nowych na naszym rynku środków narkotycznych. Policyjne statystyki nie odzwierciedlają skali problemu, zjawisko narkomanii jest co najmniej dwukrotnie większe od odnotowanych przypadków, dotyczących powiązania narkomanii z innymi przejawami patologii, głównie z przestępczością. Mimo, że statystyki policyjne podają dane daleko odbiegające od rzeczywistych rozmiarów narkomanii, są one bardzo cenne, gdyż ujmują przypadki zweryfikowane i pozwalają na uchwycenie trendów dynamiki zmian tego zjawiska oraz zróżnicowania terytorialnego problemu. Trend wzrostowy odnotowano corocznie w latach 1999 - 2006. Liczba nieletnich podejrzanych z ustawy
o przeciwdziałaniu narkomanii z 1997 i  2005 roku przedstawia się w następujący sposób:
w  1999 roku  było w Polsce – 954 podejrzanych a w 2006 roku odnotowano ich  już  - 3768.
Od 2007 r. odnotowano w kraju tendencję spadkową, od tego czasu trend wzrostowy uległ wyhamowaniu  – do 2945 nieletnich podejrzanych a w 2008r.  na podobnym poziomie zarejestrowano 2923 nieletnich podejrzanych z ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii. Jednak rozmiar tego zjawiska jest nadal ogromny. Bardzo niepokojący jest fakt, że po narkotyki sięgają w dużym stopniu ludzie młodzi często nieświadom i niebezpieczeństwa jakie wyrządzają sobie oraz bliskim. Przedział wiekowy nieletnich używających narkotyki oscyluje pomiędzy 15 a 17 rokiem życia. Odnotowano również pojedyncze przypadki pierwszych kontaktów z narkotykami uczniów szkół podstawowych – przed ukończeniem 13 roku życia.
Zorganizowane grupy przestępcze rozprowadzają narkotyki przez dealerów wywodzących się z kręgów młodzieży, zapewniając sobie w ten sposób swobodny dostęp do szkół. Nowi klienci zdobywani są przez promowanie narkotyków w środowiskach dzieci
i młodzieży (szkoły, kluby).  Narkotyki początkowo są rozdawane  nieodpłatnie, następnie oferowane do kupienia przez dealerów wywodzących się z kręgów szkolnych, którzy rozprowadzają narkotyki w ramach zorganizowanych grup przestępczych. Narkotyki bardzo szybko uzależniają i prowadzą do destrukcji organizmu. Pod ich wpływem dzieci i młodzież popełniają różnorodne przestępstwa, w tym czyny karalne w celu zdobycia pieniędzy na zakup środków odurzających. Biorą narkotyki chociaż tego nie chcę. 
Narkomania rozwija się szczególnie dynamicznie w dużych aglomeracjach miejskich. Największą dynamikę wzrostu podejrzanych w latach 2000-2008 odnotowało województwo wielkopolskie, gdzie liczba podejrzanych zwiększyła się prawie siedmiokrotnie. W czołówce są także województwa łódzkie i kujawsko - pomorskie. Odnotowuje się szybkie przemieszczanie się narkomanii do mniejszych miast i ośrodków turystycznych. Zakup narkotyków w  Polsce jest szeroko dostępny, również w środowiskach dzieci
i młodzieży.  Młodzi ludzie posiadają  niewystarczającą wiedzę na temat zagrożeń, jakie niosą narkotyki. Dlatego proces ich edukacji w tym kierunku należy rozpoczynać jak najwcześniej. Najczęściej występującymi środkami narkotycznymi w Polsce są: heroina, kokaina, marihuana, amfetamina oraz substancje halucynogenne takie jak LSD (kwas lizergowy), meskalina i psilocybina. 
Problematyka narkomanii wymaga zintensyfikowania i skoordynowania działań wszystkich instytucji zajmujących się tym zagadnieniem. Należy gruntownie przeszkolić kadrę pedagogiczną, poczynając od szkół podstawowych, celem szybkiego rozpoznawania tego zjawiska na terenie szkół i placówek wychowawczych. Niezwykle ważną kwestią jest podjęcie działań edukacyjnych dotyczących zagrożenia narkomanią dla rodziców, mogą to być wykłady na terenie szkół dla nauczycieli i rodziców wraz z blokami dyskusyjnymi, celem wymiany doświadczeń i spostrzeżeń. Odpowiedzialność za wychowanie dzieci i młodzieży to ciągłe samokształcenie również w obszarze tych niebezpiecznych zagrożeń ze świata narkotykowego. Wrogiem w profilaktyce antynarkotykowej jest nieujawnianie przez wychowawców i rodziców faktów mających związek z narkotykami. Tylko niezwłoczne
i zdecydowane działania mogą zapobiegać rozwojowi tego groźnego zjawiska społecznego. Szeroko rozumiana profilaktyka w zakresie przeciwdziałania narkomanii będąca przedmiotem podejmowanych działań środowisk naukowych oraz instytucji i organizacji społecznych powinna być priorytetem na rzecz bezpieczeństwa. Działania takie wymagają wsparcia finansowego, które można otrzymać od instytucji odpowiedzialnych za bezpieczne wychowanie, samorządów terytorialnych i stowarzyszeń zainteresowanych problematyką bezpieczeństwa. Zgodnie z obecną strategią antynarkotykową Unii Europejskiej jest to kluczowy obszar działań na rzecz bezpieczeństwa społecznego.
Autor:  Danuta Mrozińska